Güneş Lekesi ( Gebelik Lekesi, Melazma )

Güneş lekesi (melazma) türü lekeler doğuştan olmayan genellikle yüzde görülen kahverenkli oluşumlardır. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Yüz bölgesinde sıklıkla iki taraflı ve simetriktir. Güneş lekesi histolojik olarak yüzeysel, derin ve karışık tip olarak ikiye ayrılır. Yüzeysel güneş lekeleri tedaviye daha iyi yanıt verir. Güneşlenme, hamilelik , hormon tedavileri ve doğum kontrol hapları güneş lekesini tetikler.

Güneş lekesi oldukça yaygın bir problemdir. Genç kadınlarda görülme oranı yüksektir. Koyu tenli kişilerde daha sık ortaya çıkar. Nedeni bilinmemektedir. Güneş lekesi olan kişilerde tiroit hastalıkları sıklıkla görülebilir. Ancak güneş lekesi ve tiroit hastalıkları arasında kesin bağlantı kurulamamıştır.

Melazma genellikle üst dudak yanaklar ve alın gibi güneşe açık bölgelerde gözlenir. Nadiren çene ve ön kollarda oluşabilir. Deriden koyu renkli düzensiz sınırlı deriden kabarık olmayan lekeler şeklinde kendini gösterir. Derin tip güneş lekesi mavi-gri, karışık tip güneş lekesi kahve-gri refle verebilir. Lekeler genellikle yaz aylarında ve solaryum sonrasında koyulaşma eğilimi gösterir.

Wood’s lamb (ultraviyole lamba) güneş lekesinin derinliğini tespit edebilir. Wood’s lambası ile leke belirginleşiyor ise yüzeysel, değişiklik olmuyorsa derindir. Güneş lekeli yani melazmalı hastaların sürekli geniş spektrumlu güneşten koruyucu kullanmaları ve solaryum benzeri yapay ışık kaynaklarından uzak durmaları gerekir. Hormon ilaçları ve doğum kontrol hapları çok gerekmedikçe kullanılmamalıdır.

Güneş lekesi (Melazma) Tedavisi :

Tedaviden önce Wood lambası ile lekenin derinliği tespit edilmelidir. Güneş lekesi tedavisinde sürülerek kullanılan leke kremleri, ağızdan alınan antioksidan haplar, lazer tedavileri ve kimyasal peelingler tek başına veya birlikte kullanılabilirler. Leke şikayeti olanların düzenli olarak yaz kış, gün içinde 4 saatte bir en az 30 faktörlü güneşten koruyucu ürünler kullanmaları gerekir. Ayrıca güneşten koruyucu kullanırken bile çok fazla direk güneşe maruz kalınmamalı, gölgede durmaya özen göstermeli ve şapka, gözlük takılmalıdır. Güneş lekesi yani melazma tedavisinde dikkatli olunmalıdır. Leke tedavisi yapılırken çok agresif tedavilerden kaçınmak gerekir lekeyi tetikleyebilir.

Kullanılan başlıca yöntemler :

• Lazer tedavileri

• Leke açıcı kremler

• Kimyasal peeling

• Mezoterapi

Lazer tedavileri :

Leke tedavisinde kullanılan lazerler, soyarak veya renk hücrelerini (melanosit) tahrip ederek etkili olmaktadır.

• İntense pulsed light (IPL)

• Pulsed dye lazer (510 nm)

• Q- switched ruby lazer (694 nm)

• Q- switched alexandirite lazer ( 755 nm)

• Q- switched ND: YAG lazer (1064 nm)

• CO2 lazer

• Fraxional lazer

Lazer tedavileri, bu tür lekelerde kullanılabilir. Ancak dikkatli olunmalıdır. Lekelerde artış veya kısa sürede lekelerde tekrar görülmektedir.

İlaçla güneş lekesi tedavileri :

Leke tedavisinde ilaçlar genel olarak krem olarak kullanılırlar. Leke tedavisinde kullanılan maddeler tedavide farklı mekanizmalarla etkili olurlar. Leke ilaçlarının başlıca etki mekanizmaları şunlardır:

1. Renk maddesi (melanin) oluşumunda görevli Tyrosinase enzimini baskılar

2. Renk maddesinin (melanin) melanositlerden diğer hücrelere geçişini engeller

3. Renk hücreleri melanositlere zarar verir

4. Cildi yeniler (antioksidan krem ve haplar, retinoidler, meyve asitleri )

Tyrosinase inhibitörleri

• Hydroquinone

• Aloesin

• Arbutin

• Flavonoidler

• Hydroxycoumarinler

• Kojic acid

• Licorice extract (meyan kökü)

• Paper mulberry (dut yaprağı)

• Emblicanin

Melanosom transfer inhibitör

• Niacinamide

• Soya

Melonocyte cytotoxic ajanlar

• Azelaic acid

• Mequinol

• Monobenzone

• n-acetyl-4-scysteaminylphenol

Antioksidanlar

• C vitamini (ascorbic acid)

• E vitamini

• Yeşil çay

• Pycogenol

• Sillymarin

• Alfa lipoik asit

Diğer tedaviler

• Alfa hidroksi asitler / beta hidroksi asitler

• Octadecenedioic asit

• Resorsinol

• Pyrüvik asit

• Resorsinol

• Retinoidler

Kimyasal peeling :

Leke tedavisinde meyve asitli peelingler ve TCA peeling tedavide kullanılabilir. 1-4 hafta aralıklarla ortalama 5 seans tedavi gerekmektedir. Kimyasal peeling cildi yenileyerek ve kullanılan leke ilaçlarının emilimini arttırarak etkili olabilmektedir.

Mezoterapi :

Leke tedavisinde leke bölgesine, deri altına küçük miktarlarda C vitamini, glutation, transexamic asit, pyrüvic asit gibi maddelerin enjekte edilmesi leke rengini açabilmektedir. Klasik bir yöntem olmayıp diğer yöntemler başarılı olmadığında düşünülebilir.